Zengezur Koridoru projesi nedir? Zengezur Koridoru neden önemli? Zengezur koridoru nerede?

Ermenistan ve Azerbaycan içinde geçtiğimiz günlerde sınır bölgesinde yaşanmış olan çatışmalarda iki yandan da onlarca asker yaşamını kaybetti. Bazı uzmanlar, çatışmaların sebeplerinden biri olarak Zengezur koridoru projesindeki düğümün çözülmemesine işaret etti.

Ermenistan’ın en güneyinde bulunan eyalet, Syunik ismini taşıyor. Azerbaycan’da ise bu bölge için Zengezur adı kullanılıyor. Bu bölgenin doğusunda Azerbaycan, güneyinde İran, batısında ise Azerbaycan’a bağlı Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti yer alıyor.

Zengezur koridoru projesi ise bu bölgeden açılacak kara ve demiryolu ulaşımıyla Azerbaycan’ı direkt olarak Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ne bağlamayı hedefleyen projenin adı. Daha geniş anlamda ise proje Azerbaycan’ı direkt olarak Türkiye’ye bağlamayı amaçlıyor. Azerbaycan ve Ermenistan, projeye değişik yaklaşıyor.

Zengezur Koridoru niçin önemli?

Erdoğan ile Aliyev arasındaki görüşmelerde gündeme gelmesi beklenen konulardan bir tanesi de Zengezur Koridoru.Bu koridor, Nahçıvan’ı Azerbaycan’ın batısına bağlayacak olan ve Ermenistan topraklarından geçmesi beklenen yolu anlatım ediyor.

Daha geniş anlamda ise proje Azerbaycan’ı direkt olarak Türkiye’ye bağlamayı amaçlıyor. 2020’deki 2. Dağlık Karabağ Savaşı sonrası imzalanan anlaşmada Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti ile Azerbaycan içinde ulaşım yollarının açılması öngörülmüştü fakat hemen hemen bu hususta bir ilerleme kaydedilmedi.

Ancak Azerbaycan ve Ermenistan bu maddeye değişik yaklaşıyor.

İlgili maddede, “Bölgedeki bütün iktisat ve ulaşım linkleri açılacaktır. Ermenistan Cumhuriyeti; insanların, araçların ve malların her iki yönde engelsiz hareketini organize etmek için Azerbaycan Cumhuriyeti’nin batı yerleri ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasındaki ulaşım bağlantılarının güvenliğini güvence eder” ifadelerine yer verildi.

Metinde ayrıca, “Tarafların mutabakatı ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ni Azerbaycan’ın Batı bölgelerine bağlayan yeni ulaşım bağlantılarının inşası gerçekleştirilecektir” cümlesi yer aldı. Azerbaycan bu madde ile iki ülkenin Zengezur koridoru mevzusu ile alakalı anlaşmış bulunduğunu öne sürüyor. Ermenistan ise ulaşım yollarının açılmasını desteklediğini fakat bu maddede Zengezur adının kullanılmadığı gibi Bakü’nün istek etmiş olduğu şekliyle bir koridor projesinden de bahsedilmediğini belirtiyor.

Türkiye niçin istiyor?

Ankara, Azerbaycan’ın istek etmiş olduğu Zengezur koridoru projesini korumak için çaba sarfediyor ve oldukça mühim buluyor. Proje, Türkiye’nin direkt olarak Azerbaycan’a ve Orta Asya’daki Türk cumhuriyetlerine açılması imkânı olarak görülüyor.

Türkiye ile Azerbaycan’ın 15 Temmuz’da imzaladıkları Şuşa Beyannamesi ile projeye yaklaşım, bir resmiyet de kazanmış durumda.

Bu anlaşmanın alakalı bölümünde şu ifadeler yer aldı: “Taraflar, Türkiye ve Azerbaycan’ı birleştiren Azerbaycan Cumhuriyeti Batı rayonları ile Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasındaki koridorun (Zengezur Koridoru) açılmasının ve mevzubahis koridorun devamı olarak Nahçıvan-Kars demiryolunun inşaatının iki ülke arasındaki ulaştırma-iletişim ilişkilerinin yoğunlaştırılmasına mühim katkı sağlayacağını belirtirler.”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, geçen sene Azerbaycan ziyareti esnasında yapmış olduğu açıklamada, “Bu coğrafyadan geçecek kara ve demir yolu hatları yalnızca Azerbaycan ve Türkiye için değil bütün bölge ülkeleri için ekonomik ve ticari fırsatlar doğuracaktır. Gün gelecek Zengezur’dan çıkıp İstanbul’a kadar gidebileceğiz, Iğdır, Kars’a gidebileceğiz ve bölgenin transit lojistik merkez olma konumu perçinlenecektir. Bu gelişmeden İran, Gürcistan, Ermenistan dahil Azerbaycan’ın bütün komşuları istifade edecektir” diye konuştu.